Złoto inwestycyjne jest jedną z najczęściej wybieranych form lokaty kapitału przez inwestorów długoterminowych, którzy poszukują efektywnego zabezpieczenia przed utratą wartości pieniądza w czasie. Szczególnie w okresach podwyższonej zmienności na rynkach finansowych złoto stanowi swego rodzaju „ubezpieczenie” portfela inwestycyjnego ze względu na niską korelację z innymi klasami aktywów. Kluczowym czynnikiem, który sprawia, że złoto doskonale sprawdza się w roli zabezpieczenia kapitału jest to, że podaż tego metalu – w przeciwieństwie do „papierowego” pieniądza – jest ograniczona. Kolokwialnie rzecz ujmując złota nie można „dodrukować”. Nie można go również zniszczyć – złoto zawsze pozostanie złotem, można je jedynie dowolnie formować czy dzielić. Fizyczne złoto inwestycyjne, czyli złote sztabki i monety bulionowe Łatwa podzielność złota sprawia, że można z niego wytwarzać monety bulionowe czy sztabki bardzo małe, jak i dużo większe. Dzięki temu złoto jest doskonałym rozwiązaniem inwestycyjnym zarówno dla osób, które dysponują niewielkim kapitałem, jak również tych, którzy posiadają zdecydowanie większe nakłady środków finansowych. I jedni i drudzy przed podjęciem decyzji o ulokowaniu kapitału w tym metalu, w pierwszej kolejności stają w obliczu pytania, moneta czy sztabka złota – co wybrać na inwestycję w złoto? Przyjrzyjmy się zatem bliżej temu, co w tym zakresie oferuje rynek – bo oferuje wiele. Osoby, które pierwsze kroki na rynkach finansowych mają już za sobą, zapewne są świadome, że nie każde złoto dobrze sprawdzi się w obszarze inwestycji. Mimo że zwykło się mówić, iż złoto to złoto, a najważniejszy jest fakt posiadania kruszcu, w przypadku zakupu tego metalu stricte z myślą o inwestycji warto brać pod uwagę produkty o jak najwyższej zawartości czystego złota. Dlatego inwestycja w złoty pierścionek czy przyozdobioną złotem szkatułkę nie będzie najlepszym rozwiązaniem – w obu przypadkach „przepłacamy”, co z natury rzeczy kłóci się z ideą inwestowania. Najlepszym rozwiązaniem jest skierowanie swojej uwagi w kierunku produktów stworzonych bezpośrednio z myślą lokowaniu kapitału. Takimi produktami są złote monety bulionowe i sztabki złota. Co brać pod uwagę przy zakupie złota inwestycyjnego? Chociaż inwestowanie w złote monety na kilku płaszczyznach różni się od inwestycji w sztabki złota, tym co je łączy, jest to, że w obu przypadkach należy wybierać produkty oferowane przez największe mennice, które cieszą się dobrą sławą na całym świecie. Wybór rafinerii mogącej poszczycić się akredytacją LBMA jest niejako gwarancją najwyższej jakości i rozpoznawalności w każdym zakątku globu. Poszukując odpowiedzi na pytanie, co brać pod uwagę przy zakupie złota inwestycyjnego, nie można zapominać, że „giganci” z rynku metali szlachetnych rzadko kiedy – o ile w ogóle – zajmują się dystrybucją produktów wśród inwestorów detalicznych, dlatego warto znaleźć zaufanego dealera złota. Wraz z rosnącą popularnością tego kruszcu wzrosła liczba podmiotów oferujących złoto inwestycyjne w postaci sztabek i monet. Niemniej jednak w dalszym ciągu jedynie nieliczni dealerzy mogą pochwalić się bezpośrednimi kontaktami z największymi producentami. Firma Tavex jako bezpośredni dystrybutor takich mennic jak Perth Mint, PAMP, Valcambi czy Münze Österreich nie tylko gwarantuje autentyczność oferowanych produktów, ale również może oferować je w najbardziej konkurencyjnych cenach na polskim rynku biorąc pod uwagę dostępność od ręki – wszystkie produkty, które oferujemy w sprzedaży, fizycznie znajdują się w naszych magazynach. Więcej na temat tego, co brać pod uwagę przy wyborze dealera złota, znajdziesz w artykule: Czym kierować się przy wyborze dealera złota? Jakie złoto inwestycyjne kupować? Poza popularnością danego produktu na rynkach finansowych warto kierować się wysokością premium powyżej rynkowej ceny złota – im niższa cena zakupu, tym więcej złota możemy za określoną kwotę zakupić. Warto tutaj podkreślić, że najlepszą ceną za gram charakteryzują się produkty o wadze od 1 uncji trojańskiej wzwyż. Nie dyskwalifikuje to jednak mniejszych wagowo produktów – są one dobrym rozwiązaniem dla inwestorów, którzy nie dysponują kapitałem pozwalającym na jednorazowy zakup co najmniej 1 uncji, lecz zamierzają poszerzać swoje zasoby w złocie regularnie. Systematyczność chroni inwestora przed krótkoterminowymi wahaniami cen tego kruszcu w rezultacie praktycznie w całości niwelując wpływ różnic cenowych. Więcej na temat inwestowania małego kapitału w złoto i produktach wartych uwagi przy lokowaniu niewielkiego kapitału w tym metalu znajdziesz w artykule: Jak inwestować małe kwoty? Inwestowanie małego kapitału w złoto. Złoto inwestycyjne – co kupić? Sztabki czy monety? Skoro już wiemy, czym warto kierować się przy zakupie złota z myślą o inwestycji, skupmy się na odpowiedzi na pytanie, co kupić, złote sztabki czy monety? Co wyróżnia złote sztabki na tle monet? Specyfika złotych sztabek Gdy spojrzymy na złoto z perspektywy czysto finansowej główną przewagą złotych sztabek nad złotymi monetami bulionowymi jest z reguły korzystniejsza cena za gram złota, co jest związane z kosztami procesu produkcyjnego. Zważywszy jednak na to, iż złoto jest traktowane jako inwestycja długoterminowa, te dysproporcje nie czynią aż tak znaczącej różnicy. Co jeszcze wyróżnia złote sztabki? Czy warto zainwestować w złote sztabki? Zdecydowanie istotniejszą kwestią przemawiającą za inwestycją w złote sztabki jest większa rozpiętość wagowa dostępnych produktów niż w przypadku monet bulionowych. Co do zasady w ofercie najpopularniejszych producentów złota znajdziemy sztabki już od 1 grama do 1000 gramów – 1 g, 2,5 g, 5 g, 10 g, 20 g, 1 oz (w przybliżeniu 31,1 g), 50 g, 100 g, 250 g, 1000 g. W przypadku najpopularniejszych bulionówek, gros producentów oferuje w sprzedaży monety o wadze 1/25 oz, 1/10 oz, ¼ oz, ½ oz oraz 1 oz. Odpowiedź na pytanie, czy warto zainwestować w złote sztabki nasuwa się więc sama – próg wejścia na rynek jest niższy niż w przypadku złotych monet inwestycyjnych. Co odróżnia inwestowanie w złote monety od sztabek? Z kolei do czynników przemawiających za wyborem złotych monet inwestycyjnych niewątpliwie należy zaliczyć to, że zdecydowana większość najpopularniejszych „bulionówek” posiada nominał. Wobec tego nawet jeśli przy obecnych cenach złota znacznie przewyższających wartość nominalną poszczególnych monet nikt nie posługuje się nimi przy realizowaniu płatności, niewątpliwie jest to pewien plus przemawiający za ich wyborem. Co jeszcze odróżnia inwestowanie w złote monety od sztabek? Z pewnością jest prostota w weryfikacji autentyczności. W tej „rozgrywce” również wygrywają złote monety bulionowe. Nie stawia to jednak złotych sztabek w świetle gorszej opcji inwestycyjnej. Każda złota sztabka jest bowiem oryginalnie zapakowana w tzw. CertiPack, czyli opakowanie z tworzywa sztucznego będące jednocześnie certyfikatem autentyczności produktu, które dodatkowo posiada numery seryjne. Więcej na temat pakowania złotych sztabek przeczytasz w artykule: Co to jest CertiPack (CertiCard)? Złoty certyfikat. Czy warto inwestować w złote monety bulionowe? Dodatkową wartością w przypadku monet jest potencjalny wzrost wartości numizmatycznej konkretnych roczników, bowiem wielu kolekcjonerów ceni sobie rzadziej spotykane produkty. Ciężko jednak tutaj zagwarantować konkretny zysk, gdyż wszystko zależy od późniejszego zapotrzebowania wśród inwestorów. Niemniej jednak, bez wątpienia sprawia to, że warto inwestować w złote monety bulionowe. And last but not least – kwestia estetyki. Złote monety bulionowe będą doskonałym rozwiązaniem dla inwestorów, którzy nie tylko poszukują sposobu na bezpieczne ulokowanie kapitału, ale również są wyjątkowo wrażliwi na sztukę. Monety inwestycyjne ze złota charakteryzują się bowiem niezwykłymi motywami oraz zapierającą dech w piersiach estetyką wykonania, która dodatkowo podkreśla unikatowość metalu, jakim jest złoto. Zważywszy jednak, że ostatecznie liczy się ilość posiadanego kruszcu, odpowiedź na pytanie, złote monety czy sztabki – co wybrać na inwestycję w złoto? stanowi drugorzędną kwestię – niezależnie od tego, czy zdecydujemy się na zakup sztabki, czy monety w obu przypadkach będzie to tak samo dobry wybór!
Decyzja o kupnie waluty zawsze wymaga przemyślenia, a nie jest łatwo przewidzieć, co przyniesie przyszłość. Jednym z takich przypadków jest euro, które jest
Akcje, obligacje, lokaty, bitcoiny, rynek nieruchomości, grunty – różne są formy oszczędzania i lokowania kapitału. Ale żadna z nich nie ma tak bogatej historii, jak metale szlachetne. Kruszce takie jak złoto i srebro służyły nam za środek płatniczy przez co najmniej kilka tysięcy lat. Dzisiaj, choć zastąpiliśmy je papierowym pieniądzem i kartami płatniczymi, wciąż stanowią ważny segment światowej bankowości i jedną z najbardziej atrakcyjnych form oszczędzania. Co to jest złoto inwestycyjne, dlaczego warto w nie inwestować i w jaki sposób zacząć je skupować? Złoto inwestycyjne – co to jest? Złoto inwestycyjne to materialna forma złota (w odróżnieniu od złota papierowego) w formie sztabek złota i monet bulionowych. W odróżnieniu od biżuterii (złota użytkowego) czy monet kolekcjonerskich, wartością złota inwestycyjnego jest jedynie kruszec (a więc jego waga oraz próba – im wyższa, tym lepiej). Gdzie kupić złoto inwestycyjne? Od Mennicy Polskiej lub innych licencjonowanych dilerów. A czy złoto inwestycyjne się opłaca? Cóż, tutaj wystarczy spojrzeć na kursy i notowania złota. Kurs złota, czyli kiedy złoto zaczyna się opłacać Ile obecnie kosztuje gram złota? Albo inaczej – ile kosztuje uncja złota? To właśnie na podstawie jednej uncji trojańskiej tj. 31,1 g, podawane są ceny złota. Po drugie, zazwyczaj przedstawia je się w dolarach. Na ceny złota można patrzeć w dwojaki sposób. Można przeanalizować kilka ostatnich miesięcy i stwierdzić, że ceny złota spadły. Na tej podstawie można orzec, że złoto nie do końca jest rentowną inwestycją, ponieważ z miesiąca na miesiąc zalicza spadki. Ale takie myślenie o złocie jest niezwykle krótkowzroczne i to właśnie ono sprawia, że nigdy nie zarobimy na sztabkach złota. – Złoto inwestycyjne opłaca się, ale w dłuższej perspektywie czasowej, bowiem złoto, jak i inne kruszce, jest inwestycją długoterminową. Nazywane bezpieczną przystanią dla inwestorów, złoto inwestycyjne przynosi zyski nie w perspektywie kilku miesięcy, a nawet nie kilku lat, ale kilkunastu/kilkudziesięciu. Mimo tak długiego czasu oczekiwania na upragniony zwrot, kolejne osoby decydują się na zakup sztabek złota i monet bulionowych. Dlaczego? Bo złoto nigdy nie straci swojej wartości. Inflacja może pożerać kolejne waluty, krachy na giełdach sprawiać, że nasze akcje staną się bezwartościowe, ale na złoto zapotrzebowanie będzie zawsze – tłumaczy specjalista Sprawdźmy to i zerknijmy na dostępne nam wykresy. Przez całe lata 90. Złoto w Polsce utrzymywało się na poziomie 300-400 dolarów na uncję. Nieco ponad 10 lat później, w sierpniu 2011 roku, cena złota osiągnęła rekordowy wynik – 1812 dolarów za uncję tego kruszcu. Dzisiaj, choć złoto jest nieco tańsze (ponad 1300 dolarów za uncję), to jedno jest pewne – jego cena nie opadnie już poniżej pewnego pułapu, a na pewno nie do poziomu, którego byliśmy świadkami 20-30 lat temu. Każdy, kto zainwestował w złoto w latach 90., dzisiaj może sobie szczerze gratulować. Złoto a inne formy oszczędzania – na co się zdecydować? Ale jak złoto inwestycyjne wypada w porównaniu z innymi formami oszczędzania? Przede wszystkim… bezpiecznie. Inwestowanie w obce waluty, obligacje państwa, lokaty niesie ze sobą ryzyko niewypłacalności podmiotu (wyobraźmy sobie, że w wyniku kryzysu postanawiają wypłacić oszczędności z banku – nie tylko zostają one zablokowane, ale i najpewniej dochodzi do sporej inflacji). Gra na giełdzie jest jeszcze bardziej ryzykowna, a co więcej, prywatna osoba nie ma zazwyczaj szans w starciu z profesjonalnymi maklerami. Co do kryptowalut – cóż, wystarczy zerknąć na notowania bitcoina. Nieruchomości i grunty wymagają natomiast posiadania ogromnego kapitału. Jeśli nie przeszkadza nam oszczędzanie długoterminowe, to złoto inwestycyjne jest najbezpieczniejszą opcją. Złoto inwestycyjne – co musisz wiedzieć na start? Gdzie kupować złoto inwestycyjne? U sprawdzonych dilerów – tylko i wyłącznie! Najtańsze złoto inwestycyjne na rynku? Szybki i pewny zysk? Lepiej zapomnieć o niezwykłych okazjach, które z kilka tygodni zrobią z nas milionerów. Złoto inwestycyjne ma dość stałą cenę i każdy, kto kusi nas „jedyną taka okazją w życiu”, automatycznie staje się podejrzany. Nie warto także inwestować w oferty typu „zapłać teraz, złoto otrzymasz za dwa tygodnie, ale taniej”. Złoto inwestycyjne – sztabki czy monety? Jeśli patrzeć na to z perspektywy, kiedy uncja złota jest najtańsza, to sztabki wygrywają z monetami bulionowymi. Jednakże także monety bulionowe mają swoje plusy. W przeciwieństwie do dużych sztabek złota, są o wiele poręczniejsze – można łatwo i wręcz niezauważalnie je transportować oraz wymieniać na inne dobra i usługi. Jeśli uznamy, że złoto inwestycyjne w fizycznej formie jest naszym zabezpieczeniem na niepewne czasy, rozumianych także jako konflikt zbrojny, to złote monety bulionowe okażą się praktyczniejsze niż ciężkie sztabki złota. Złoto inwestycyjne – zwolnione z VAT? Złoto inwestycyjne jest nie tylko zwolnione z podatku VAT, ale i z podatku dochodowego oraz podatku od zysków kapitałowych czyli tak zwanego podatku Belki. Jak uniknąć podatków? Złoto inwestycyjne nie podlega podatkowi VAT, jeśli kupujemy je od spółki lub firmy z zarejestrowaną działalnością gospodarczą. Dwuprocentowy podatek zapłacimy tylko wtedy, gdy kupimy złoto od osoby fizycznej za więcej niż 1000 zł. Złoto inwestycyjne nie podlega podatkowi Belki, jeśli decydujemy się na złoto w formie fizycznej (kruszcu). 19-procentowy podatek zapłacimy jednak, gdy zdecydujemy się na złoto w formie papierów wartościowych. A jak wygląda kwestia złota inwestycyjnego i podatku dochodowego? – Jeśli sprzedajemy złoto jako osoba fizyczna, to aby nie płacić podatku dochodowego musimy poczekać min. 6 miesięcy od daty zakupu tego złota. Jeśli odsprzedamy złoto wcześniej, będziemy musieli oddać państwu 18 lub 32 procent zysku ze sprzedaży – wyjaśnia specjalista Gdzie przechowywać złoto inwestycyjne? Jest kilka opcji. Po pierwsze, złoto inwestycyjne możemy trzymać w skrytce – depozytowej lub bankowej. Jeśli wybierzemy tę opcję, musimy jeszcze wybrać, czy sztabki złota i monety bulionowe chcemy przechowywać za granicą, czy może w Polsce. Szwajcarskie banki z pewnością są bezpieczniejsze, ale złoto warto mieć pod ręką. Dlatego też część osób wybiera sejfy. Oczywiście najbezpieczniej jest przechowywać złoto w kilku różnych miejscach. Gdzie sprzedać złoto inwestycyjne? A jeśli już się zdecydujemy na sprzedaż, to do kogo się zwrócić? Gdzie sprzedać złoto inwestycyjne? Możemy oczywiście sprzedać je chętnej osobie prywatnej, ale co wtedy, gdy my złoto chcemy sprzedać, a kupić nie ma komu. Wiele osób wciąż wybiera lombardy, ale kurs złota w tych miejscach nie jest najbardziej opłacalny, ponieważ właściciel lombardu będzie chciał odsprzedać następnie to złoto z zyskiem. Podobnie sytuacja wygląda z komisami kruszców. Warto poszukać skupów metali, które prowadzą nie tylko kantory czy jubilerzy, ale i profesjonalni handlarze złotem. Przed wyborem miejsca warto zapoznać się z opiniami na jego temat. Pozostaje więc odpowiedzieć więc na postawione w tytule pytanie – czy warto inwestować w złoto inwestycyjne? Czy złote sztabki i monety bulionowe opłacają się? W dłuższej perspektywie z pewnością. Złoto nie przyniesie nam oszałamiających zysków w kilka miesięcy, ale jeśli możemy sobie pozwolić na inwestycję, na której zarobimy po kilku/kilkunastu latach, to złoto inwestycyjne jest idealnym wyborem.
Martyna: Warto zaznaczyć, że wieczorami restauracja oferuje muzykę na żywo, a często rownież tańce gruzińskie, więc warto zarezerwować stolik wcześniej. 2. Erti Kava - przepyszna kawa specialty, o którą ogólnie trudno w Gruzji :) Jest też w Batumi i w Tbilisi (sprawdziliśmy wszystkie i możemy z czystym sumieniem polecić). To
Dlaczego warto odwiedzić Gruzję? Jasna i prosta odpowiedź na to pytanie brzmi: TAK! Naszym zdaniem wizyta w byłej radzieckiej republice Gruzji powinna być na liście krajów do odwiedzenia u każdego. Jest to jeden z tych krajów, gdzie w krótkim czasie można pływać w Morzu Czarnym, jeździć na nartach w górach Kaukazu i cieszyć się życiem miejskim. Przedstawiamy 10 powodów dla których warto odwiedzić Gruzję. 1. Ludzie i ich gościnność Wspomnij Gruzję komuś, kto ją odwiedził, a on prawdopodobnie położy rękę na swoim sercu i powie: „przyjazny kraj, spontaniczni ludzie pełni namiętności. Obcy ludzie wzięli nas pod swoje skrzydła, aby dumnie pokazać nam swoje miasto, swój kraj, swoje życie i zwyczaje. Byliśmy zaskoczeni, że pozory nie mogą być bardziej mylące. Gruzja uczyniła mnie bardzo szczęśliwym. Nawet Tbilisi nie cierpi na nadmierny kapitalizm, ponieważ ludzie są przyjaźni i gościnni. Gruzini nie wypowiadają lekko słowa „gość”. Ponieważ postrzegają gości jako dar od Boga, termin ten ma prawdziwe znaczenie. 2. Kuchnia gruzińska Gruzja ma bardzo zróżnicowaną kulturę jedzenia. Choć kuchnia gruzińska jest stosunkowo mało znana na Zachodzie, to jednak zasłużenie była postrzegana jako najlepsze jedzenie w całym Związku Radzieckim. Pod wpływem Turcji, Persji i Grecji kuchnia gruzińska jest wyjątkowa. Najlepszą rzeczą w lokalnej kuchni jest to, że nawet jeśli jest wiele dań mięsnych, wegetarianie też będą tam naprawdę szczęśliwi. Mówi się, że Gruzja oferuje szeroki wybór dań zarówno dla wegetarian, jak i nie wegetarian. Pysznie smakuje nawet prosta sałatka z ogórków i pomidorów. Narodowym daniem Gruzji jest Chinkali, czyli duże kołduny wypełnione bulionem. Innym ulubionym daniem jest Chaczapuri zapiekany placek z serem w kształcie pizzy. Bakłażan, szpinak i liście kapusty połączone sosem z orzecha włoskiego są słynnymi przystawkami i ulubionym posiłkiem zarówno dla mieszkańców, jak i obcokrajowców. 3. Natura i krajobrazy Górski, zielony kraj i bujna roślinność to najlepszy sposób na opisanie Gruzji. Położona w regionie Kaukazu, pomiędzy Morzem Czarnym i Kaspijskim, Gruzja jest dość dobrze zaopatrzonym krajem, jeśli chodzi o żyzną glebę i niezwykłą przyrodę. To stosunkowo mały kraj, ale oferujący tak wiele. Plaże Morza Czarnego są przeważnie pełne kamieni, ale i tak na tyle przyzwoite, że można było się tutaj zrelaksować, wysokie góry Kaukazu i niższe, pełne roślinności góry, jaskinie i wiele więcej. Kraj jest rajem dla miłośników turystyki pieszej i kempingów lub dla tych, którzy po prostu cieszą się wspaniałymi widokami na pasmo górskie Kaukazu. 4. Pyszne wino Gruzja jest domem dla 525 gatunków winogron, a wino jest głęboko osadzone w ich kulturze, a nawet religii. Tradycyjnym sposobem produkcji wina jest użycie dużych glinianych garnków, które są zakopane w ziemi, które sprawiają, że wino smakuje ziemiście i pysznie. Głównym regionem, w którym można skosztować gruzińskiego wina jest Kachetii we wschodniej części kraju. Stad pochodzi 75% produkcji wina. Co więcej, wszędzie można dostać wyśmienite domowe wino, można je kupić w restauracjach lub na lokalnych rynkach, gdzie są sprzedawane w butelkach np. po Coca-Coli lub Pepsi. Wino zostało wyprodukowane na tym obszarze już w VI wieku 5. Wyjątkowa architektura Niezależnie od tego, czy kochasz nowoczesną architekturę, budynki w stylu sowieckim czy typowe gruzińskie domy, kraj ten ma coś dla każdego. W Starym Tbilisi znajdziesz przepięknie udekorowane domy, wyglądające tak, jakby były ustawione na wzgórzach jak z bajki. Batumi to zamożne miasto, które szczyci się odrestaurowaną historyczną starówką, pięknym wybrzeżem nad Morzem Czarnym, nowoczesnymi i ostentacyjnymi budynkami w parku Miracle oraz stylowym siedmiokilometrowym bulwarem nadmorskim. Kutaisi nie jest najpiękniejszym z gruzińskich miast. Jest to jednak dobra baza wypadowa do zwiedzania wielu ciekawych miejsc w regionie. Prawosławna katedra w Katedra Bagrata została zbudowana w XI wieku, ale przez lata uległa poważnym zniszczeniom. UNESCO uznało ją za obiekt światowego dziedzictwa kulturowego, ale po odbudowie usunęło ją z listy. Nowy budynek parlamentu został zainaugurowany w 2012 roku w Kutaisi. Rząd promował go jako symbol demokratycznej przyszłości Gruzji. W kraju znajduje się wiele współczesnych budowli, z których wiele powstało w czasach rządów Michaiła Saakaszwilego, miłośnika architektury. 6. Historia i kultura Był to ważny przystanek na starożytnych szlakach handlowych między Europą, Azją i Bliskim Wschodem, Gruzja nie jest historią, o której większość uczniów z Polski uczy się w szkole. Gruzja osiągnęła szczyt swojego dobrobytu pomiędzy 11 a 15 wiekiem pod rządami króla Dawid IV Budowniczego i królowej Tamary. Od końca XVIII wieku krajem rządziła Rosja. Jednak 9 kwietnia 1991 roku Gruzja odzyskała niepodległość. Pomimo okresów obcej okupacji Gruzini ciężko pracowali, aby zachować własną kulturę i tożsamość narodową w nienaruszonym stanie. Historycznie, istnieją pewne wpływy z Rosji i Persji, zwłaszcza w architekturze i malarstwie. 7. Stolica Tbilisi i stare miasto W Gruzji wszystkie drogi prowadzą do Tbilisi. Miasto jest centrum życia politycznego, kulturalnego i turystycznego. Oferuje doskonałą mieszankę nowoczesności i starożytności. Tbilisi, stolica Gruzji jest jedną z najbardziej autentycznych i urokliwych stolic Europy Wschodniej. Stare Miasto jest pełne starożytnych budynków, typowych gruzińskich domów mieszkalnych z drewnianymi, zakrzywionymi balkonami i cytadeli. Od momentu powstania w V wieku Tbilisi było rządzone i niszczone przez kilkanaście różnych Państw. Tutaj znajduje się bardzo zróżnicowana społeczność, o czym świadczyć może gruzińska cerkiew prawosławna, synagoga żydowska i kościół ormiański które znajdują się bardzo blisko siebie. Spacer po starówce Tbilisi to spacer po historii Kaukazu. Oprócz modernistycznych budynków, znajdziecie tu małe przytulne uliczki z kwiaciarniami, sklepikami z pamiątkami i tętniącymi życiem bazarami, na których można kupić przykłady gruzińskich rzemiosł narodowych, takich jak emaliowana biżuteria zwana Minankari. 8. Przyjazna dla portfela Gruzja zawsze była celem przyjazna dla portfela. Jeśli masz bardzo napięty budżet, możesz zjeść duży posiłek za 10 GEL, czyli około 16 złotych. Butelkę bardzo dobrego czerwonego wina kupisz za 30GEL, czyli około 50 złotych w porządnej restauracji. 9. Luksus i Spa Chociaż niekoniecznie znana jako ekskluzywny cel podróży, znajdziesz tutaj wiele opcji, aby pozostać w komforcie i luksusie. Tbilisi, Batumi i Borjomi mają szeroki wybór luksusowych hoteli i wyrafinowanych restauracji. Należy jednak pamiętać, że ceny luksusowych hoteli podają swoje ceny w dolarach amerykańskich. Tbilisi zostało założone wokół miejsca występowania siarkawych wód termalnych. W najstarszej dzielnicy Abanotubani znajduje się wiele łaźni publicznych i prywatnych, gdzie można skorzystać z masażu złuszczającego i zanurzyć się w basenie wypełnionym wodą siarkawą. Jest to dobre dla skóry, a także skuteczne w leczeniu astmy i reumatyzmu. 10. Pogoda W lecie w Tbilisi jest średnia temperatura 35 stopni Celsjusza. W ziemie temperatura rzadko spada poniżej 5 stopni. Warto pamiętać, że w wielu częściach kraju padać może śnieg, zwłaszcza w górach. Gudauri, to dobre miejsce na jazdę na nartach. Jest tutaj całkiem dobrze rozwinięta infrastruktura. Inne ważne ośrodki narciarskie to Mestia oraz Bakuriani. Kliknij tutaj i dowiedz się więcej o Gruzji
Co zobaczyć w Gruzji? Śmiem twierdzić, już po 5 dniach spędzonych w Gruzji, że jest to kraj, w którym można się zatracić i nie zobaczyć wszystkiego nawet będąc tam przez miesiąc. Gruzja jest bardzo zróżnicowanym krajem. Sama tylko Adżaria ma dostęp do morza i gór. Jednego dnia chodziliśmy po słonecznej promenadzie Batumi, a
Jak widzisz, w naszym przypadku miesięczne koszty życia w Tajlandii wyniosły 4566 zł. Nie oceniamy czy to dużo, czy mało, bo to zbyt subiektywne Żyjemy na takim poziomie, na jaki nas po prostu stać. Stwierdzamy suche fakty – w opisanym przez nas stylu życia (który możesz podejrzeć na naszym Instagramie) koszty są takie, a nie inne.Podczas pieszej i autostopowej podróży przez Gruzję zastanawiałem się, jakie informacje ułatwiłby mi życie przed rozpoczęciem tej małej wyprawy. Postanowiłem, że zbiorę w jednym miejscu najbardziej praktyczne i przydatne informacje z myślą o tym, żeby innym podróżnikom było łatwiej odkrywać ten piękny, a zarazem tajemniczy Tanie loty do GruzjiJak szukać tanich lotów? O tym pisałem w tym artykule: Jak tanio kupić bilet lotniczy? – 10 wskazówek. Jedną z najtańszych firma przewozowych, które mogą zabrać Cię do Gruzji nawet za około 100 zł w 2 strony jest węgierski przewoźnik Wizz Po taniości z lotniska w Kutaisi do TbilisiTaki autobus kosztuje 20 lari. Sa to specjalne autobusy, które mają podpisaną umowę z Wizz Air. Zapytaj o nie kogoś na lotnisku. Na bank będą wiedzieć o który chodzi. Ja nie korzystałem, wolę jechać 10 godzin dłużej autostopem i poznać ludzi. Ale to przecież ja, Ci może zależy na Bankomaty na lotnisku w KutaisiPrzylatujesz i już na lotnisku masz dostęp do bankomatów. Spokojnie możesz sobie wybrać pieniądze ze swojej kraty. Pamiętaj, że jeśli używasz polskiej karty w złotych to masz podwójne przewalutowanie. Najpierw ze złotówek na dolary, a później z dolarów na lari. Jest niekorzystniej, jednak jeśli planujesz wydać niewielką kwotę, np. 500 zł to nie musisz zawracać sobie tym Bankomaty w krajuJest ich naprawdę dużo. W górach i małych wioseczkach jak się domyślasz nie ma, zatem warto mieć zawsze ze sobą zapas gotówki. Master Card i Visa działają bez problemu. Standardowo możesz wypłacić dolary lub Karta sim i internet na lotnisku w KutaisiMasz plan, żeby kupić sobie internet? Już na lotnisku będzie ku temu okazja. Za 10 gb zapłaciłem jakieś 10 lari. Podczas 11 dni podróży, gdzie naprawdę ostro kręciłem instastories i wrzucałem zdjęcia na swoje kanały zużyłem nieco ponad 4 sieć działa całkiem spoko. Nie daj się omanić temu, że w którejś sieci będzie słabiej chodził internet. Wybierz ofertę najtańszą dla Ciebie. Sygnał sieci w Gruzji jest naprawdę świetny. Bardzo często neta masz również w Internet wi-fiDostępny jest w wielu miejscach publicznych, restauracjach, guest hous’ach, barach, Waluta w GruzjiW Gruzji walutą jest lari. Przelicznik na dzień dzisiejszy x1,7. Żeby łatwiej się liczyło możesz mnożyć przez x2. Słyszałem również, że taksówkarze niekiedy wydając resztę dają armeńską walutę, która jest bardzo słaba. Mi się nie zdarzyło, bo nie korzystałem z usług taxi, jednak warto o tym Wtyczki elektryczne w GruzjiSą takie jak w Polsce. Nie potrzebujesz żadnego Ceny jedzenia w GruzjiCeny są bardzo porównywalne do tych naszych. W mniejszych miastach mogą być nieco wyższe, jednak nieznacznie. Z kolei w dużych miastach ceny są niższe od tych w Polsce. Najlepszym miejsce do zakupów są bazary. Tam można obkupić się za naprawdę przyzwoite chleb jest przepyszny10. Język w GruzjiAngielski – przyda Ci się bardzo rzadko. Rosyjski – zdecydowanie Alfabet gruzińskiAlfabet w Gruzji jest ich własnym niepowtarzalnym tworem, który używają tylko oni. 12. AutostopDziała wyśmienicie dobrze. Czasami jednak trzeba swoje odstać, ale to standard. Pamiętaj jednak, że w Gruzji jest dużo taksówek i musisz mieć nosa. A jeśli nie będziesz na 101% pewnym, czy możesz jechać za darmo to po prostu zapytaj w prost: “Można z wamy awtostopom?”. Jeśli wciąż nie będziesz pewien to zapytaj: “Awtostop? Niet giengi?”.Gruzja podróżowanie autostopem13. TaksówkiPrzy każdym kursie zawsze! Ale to zawsze! Zanim ruszycie ustal cenę przejazdu! Pamiętaj również, że w Gruzji jest coś takiego jak taksówka dzielona. Jeśli przykładowo chcesz jechać gdzieś dalej np. 200 km to możesz poczekać, aż uzbierają się chętni i wtedy koszta na osobę spadają. 14. Autobusy miejskieKomunikacja miejska w dużych miastach jest szalenie tania. Dla przykładu w Tbilisi kup kartę do nabijania biletów. Później za 0,5 lari masz bilet, który jest ważny 90 minut. Możesz na takim bilecie śmigać metrem, koleją podmiejską, nie masz karty to za maszrutkę płacisz 0,80 GościnnośćTo nie jest tak, że idziesz ulicą i wszyscy chcą Cię w swoim domu. Może i z 15 lat temu tak było. Aktualnie masa turystów zmieniła mentalność Gruzinów. Lokalni są przyzwyczajeni do obcokrajowców. Wciąż jednak można dość często trafić, że ktoś zagada, zaprosi na herbatę, wino, jedzenie czy Stosunek do Polaków“Jak z Polski!”, a może bardziej: “Ja z Polszy!” lub “Ja z Poloneti!”. Te słowa bardzo często otwierają serca Gruzinów. Bardzo mocno szanują Polaków i wręcz otwarcie mówią, że nas kochają za to jakimi jesteśmy ludźmi. Co jakiś czas ktoś przypomni Ci prezydenta Kaczyńskiego. To właśnie on podczas represji ze strony Rosji wstawił się jako pierwszy za Wino i czaczaMówili: “Dla Gruzina nie wypada odmówić jak częstuje winem!”. Gówno prawda. Ty decydujesz – jeśli nie chcesz nikt nie będzie zły. Gruzja słynie z wyrobu wina, więc jeśli lubisz ten trunek to będziesz w niebie. A czacza – hmm, to taki gruziński Czurczchela – gruziński snikersSą to orzechy zatopione w soku z winogron i masie z mąki kukurydzianej lub przennej z dodatkiem cukru. W końcowym procesie wygląda to jak podłużny baton. Bardzo często można spotkać ten smakołyk u lokalnych sprzedawców. Koszt w granicach 1-2 przysmaki – churchele19. Pay-boxTo urządzenia do złudzenia przypominające bankomaty. Możesz tam w łatwy sposób doładwoać telefon, kupić bilet na komunikację, a nawet zapłacić rachunki. 20. Nocowanie pod namiotemTutaj ogranicza Cię tylko wyobraźnia. Gruzja to wymarzony kraj do Tanie noclegi na kwaterachNa bookingu można złapać bardzo tanie noclegi. Zachodząc osobiści przeważnie są to kwoty oscylujące w przedziale 10 – 60 lari. Takim standardem z moich spostrzeżeń jest 20 – 25 lari. Jeśli nie masz zbyt dużo pieniędzy to powiedz gospodarzowi i na 95% uda się coś Stan drógPozostawia wiele do życzenia, jednak dzięki temu niektóre miejsca są wciąż dziewicze. Są drogi asfaltowe, jednak kiedy odbijasz od głównej drogi krajowej to zapomnij o dobrej Gruzińscy kierowcyNiektórzy jeżdżą bardzo szybko, jednak nie jest to reguła. Podczas całej podróży takich kierowców – szaleńców, złapałem 2. Kierowcy obawiają się Pasy bezpieczeństwaWiększość Gruzinów nie przywiązuje do nich wagi. Jednak coraz częściej można spotkać się z mandatami za pasy. Pamiętaj – Ty zawsze staraj się zapinać. Gruzja to wymagający kraj jeżeli chodzi o prowadzenie auta. Robisz to dla własnego Zwierzęta na drodzeTaki widok to standard, wygląda dość śmiesznie. Jednak krowy, kozy i świnie stwarzają realne zagrożenie zwłaszcza Auta z JaponiiWiele aut będzie miało kierownicę po prawej stronie, gdyż zostały ściągnięte z Kapliczki pośmiertnePrzy drogach możesz natknąć się na kapliczki, które upamiętniają śmierć jakieś osoby. Przy niektórych możesz znaleźć świeczki, słodycze i wino z kieliszkiem. To wszystko po to by przechodzień wypił zdrowie Psy w GruzjiWiększość twierdzi, że należy się ich bać. Prawda jest taka, że należy tylko na nie uważać. W żadnym wypadku nie należy się ich bać. W 99,5% są niegroźne. Jak będą podbiegały zatrzymaj się i nie wyciągaj odrazu ręki w ich stronę. Daj się obwąchać i później obserwuj. Odnośnie psów pasterskich (owczarki kaukaskie) sytuacja jest podobna. Co prawda są to na wpół dzikie psiska i do tego wielkie – jeśli dojdzie do konfrontacji to zachowaj spokój i stój. Jeśli wybierasz się na treking, gdzieś gdzie wypasają owce to może dobrym motywem jest zabranie gazu osobiście spotkałem się jedynie z 1 sytuacją, gdzie na mnie warczał. Stanąłem jak słup i się nie ruszałem czekając, aż mu się znudzi. Znudziło się po 5 minutach i Komary, meszki i kleszczeSą – ale to chyba logiczne. Weź jakiś preparat ze związkiem deet – w ilości 50%.30. ŻmijePrawdopodobieństwo, że się na nią natkniesz jest bardzo małe. W miejscach o duży nasłonecznieniu miej oczy szeroko otwarte, tam właśnie może się wylegiwać taki delikwent, który dysponuje jadem. Zapobiegawczo poczytaj, jak działać kiedy ukąsi Cię Niedźwiedzie i wilkiSą jednak w wyższych partiach. Boją się ludzi i samochodów. Jeśli planujesz treking w odosobnione miejsca zabierz ze sobą gwizdek. Dzikie zwierzęta są groźne tylko wtedy, kiedy się wystraszą na Twój widok, ponieważ zachowywałeś się bardzo cicho. Gwizdek pomoże zakomunikować, że tam – idealny cel na treking32. Powodzie i osunięcia gruntuNajczęściej występują wiosną, jednak nie jest to Butla gazowaW większości miasteczek turystycznych można dostać butlę gazową. Gruzini wiedzą, że ludzie tego potrzebują więc mają na stanie. O butle najlepiej pytać w sklepach z pamiątkami. Większa butla jak widziałem w Mesti kosztowała 45 JedzenieMenu gruzińskie nie jest bardzo rozbudowane. Jest to biedny kraj w którym dominuje chleb – puri. Po kilku dniach smakowania wszystkiego, gruzińska kuchnia może stać się monotonna. Wtedy z pomocą przychodzą UbiórGruzja to kraj prawosławia. Ubierać się możesz tak jak chcesz, jednak kiedy zdecydujesz się odwiedzić Cerkiew – świątynię prawosławną, musisz pamiętać o tym by mieć długie spodnie (mężczyzna). Jeśli jesteś kobietą musisz mieć spódnicę i nakrycie PolicjaGruzińscy policjanci są są bardzo pomocni. Jeśli będziesz mieć jakiś problem to śmiało możesz szukać u nich Stacje beznynoweJest ich bardzo dużo. Inaczej sytuacja rozgrywa się w górach, poza drogami krajowymi. Tam musisz mieć już zapas Parki narodowe i rezerwatySą darmowe! Oprócz kilku nielicznych, gdzie opłata jest bardzo niska, Parku PogodaPogoda jest maksymalnie zróżnicowana. Pamiętaj, że w górach ciężko jest przewidzieć deszcz. U mnie podczas każdego trekingu padało i była burza (lipiec 2018 rok).Na wizytacji w Cminda Sameba – prawosławna cerkiew40. Drażliwe tematyTo tereny okupowane przez Rosjan – Osetia Południowa i Restauracje i dodatkowy hajsSłyszałem, że do rachunków w restauracjach doliczają 10-15% napiwku. Ile w tym prawdy sam nie wiem, bo nie korzystam z takich punktów gastronomii. Jednak domyślam się, że warto to mieć na ChinkaliJe się rękoma. Najlepszy jest sok. Musisz go wypić, a później zjeść Wendy’s Sieć amerykańskiego fast foodu, który można znaleźć w większych Palenie papierosówGruzini palą jak lokomotywa! Dużo i często. Strasznie Kilka podstawowych zwrotówgamarjoba – witam (czyta się: gamardżoba)nakhvamdis – do widzeniabodishi – przepraszam (czyta się: bodiszi)getakva – proszęmadloba – dziękujęki, diakh – takara – nieerti – 1ori – 2sami – 3otchi – 4 chuti – 5Dolina Tuso w Gruzji, niedaleko Osetii PołudniowejGruzja porady, czyli podsumowanie tego, co warto wiedzieć przed wyjazdemMoi drodzy! Gruzja to kraj, który na dobra sprawę nie jest szalenie inny od tego, co jest u nas. Nie przejmujcie się brakiem jakiejkolwiek szerszej wiedzy o tym kraju. To miejsce na świecie, które doskonale odkrywa się na totalnym flow. A błędy są nieuniknione, jak to w podróży. Najważniejsze jednak jest wyciąganie szczerą nadzieję, że te 45 punktów dotyczących Gruzji pomogą Wam w łatwiejszy sposób zatopić się w pięknie tego kraju. Nie zapomnijcie również zajrzeć do artykułu: Gruzja – co warto zobaczyć? TOP 6, myślę że dla większości te miejsca będą niesamowite. Szerokiej drogi!PS. Może ominąłem jakiś ciekawy aspekt. Jeśli wiesz o czymś, co warto wspomnieć dopisz w komentarzu. Zbierzmy ciekawe informację w jednym miejscu. .